محمد جواد مغنية
20
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى )
ارزش و منزلتى يگانه و بىبديل در ميان انبوه دانشها و علوم و فنون دارد . نيز از آن جا كه قرآن به زمان و عصر و امتى اختصاص نداشته و طراوت و تازگى و خرمى آن همواره و هميشگى است ؛ روند فهم و تفسير و برداشت از آن هرگز ايستايى نداشته و ندارد ؛ بلكه در هر عصر و زمانى ، رهنمودهاى نو و پيامهاى تازه دارد و فهمها و تفسيرهاى نو بر نو را برمىتابد . بارى در اين رهگذر هرگونه رويكرد تفريطى ، چون جمود و تحجّر و درجازدن ، يا رويكرد افراطى ، چونان تأويلات بىپايه و بىرويه و انحرافى و التقاطى ، مردود و نارواست . از نظر قرآن آشنايان و مفسران راستين قرآن ، تنها رويكرد ميانه را مىتوان پذيرفت كه همانا تدبّر و ژرفكارى در مفاهيم و معارف و اشارات و لطايف قرآن براساس روششناسى بايستهء تفسير است كه در جاى خود به تفصيل ، تبيين شده است . در طول تاريخ نگارش و تأليف و تدوين متون تفسيرى كه هزاران عنوان و اثر را شامل مىشود ؛ انديشورانى سترگ با چنين رويكردى گام در راه تفسير روز آمد و عصرى از قرآن عزيز نهادهاند و كاروان رهپويان فهم و تدبّر در كلام الهى را فراخور مبلغ و ميزان توان خويش منزلى به پيش بردهاند . بهويژه در قرن چهاردهم هجرى ، اين كاروان ، همنوا با رهسپاران ديگر رشتههاى علم بشرى ، شتابى چشمگير و پيشرفتى درخور داشته و آثار ارجمندى از اين رهگذر مجال بروز و ظهور يافتهاند . از اين شمار ، تفسير گرانسنگ « الكاشف » نوشتهء علامه و انديشمند نوانديش شيعى ، مرحوم شيخ محمد جواد مغنيه را مىتوان برشمرد . مرحوم مغنيه كه در حوزههاى نجف و لبنان علوم اسلامى را فراگرفت ، و سپس افزون بر فعاليتهاى علمى و درسى در عرصهء تبليغ و قضاوت و تأليف نيز تلاش چشمگيرى داشت و گسترهء مطالعات او مطبوعات خارجى را نيز فرا مىگرفت ، واقعيتهاى جامعه و جهان عصر خويش را از نزديك لمس كرد و با رويكردى